الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

227

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

پيشين ، و نه توسعه طلبى استعمارگران و امپرياليستهاى امروز ، و نه به صورت غارتگرى قبائل عرب جاهلى است ، بلكه همه براى خدا ، و در راه خدا ، و در مسير احياى حق و عدالت است . سپس اضافه مىكند ، « علاوه بر اين دشمنانى كه مىشناسيد دشمنان ديگرى نيز داريد كه آنها را نمىشناسيد » و با افزايش آمادگى جنگى شما آنها نيز مىترسند و بر سر جاى خود مىنشينند ( * ( وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لا تَعْلَمُونَهُمُ ) * ) . در اينجا به دو نكته بايد توجه كرد : 1 - گرچه مفسران در باره اين گروه احتمالات گوناگونى داده‌اند : بعضى آن را اشاره به گروهى از يهود مدينه دانسته‌اند كه عداوت خود را مخفى مىداشتند ، و بعضى ديگر آن را اشاره به دشمنان آينده مسلمانان همچون امپراطورى روم و دربار ساسانيان كه در آن روز مسلمانان احتمال در گيرى با آنها را نمىدادند ، دانسته‌اند ، ولى آنچه صحيحتر به نظر مىرسد آن است كه منظور منافقانند زيرا آنها در ميان صفوف مسلمين به طور ناشناخته وجود داشتند و در صورت آمادگى كامل سپاه اسلام آنان نيز به وحشت مىافتادند و دست و پاى خود را جمع مىكردند . شاهد اين موضوع آيه 101 سوره توبه است كه مىگويد « وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ » : « بعضى از اهل مدينه در نفاق و دورويى جسور و سركش هستند تو آنها را نمىشناسى ولى ما آنها را مىشناسيم » . اين احتمال نيز وجود دارد كه تمام گروه‌هاى دشمنان ناشناخته اسلام اعم از منافقان و غير آنها در مفهوم آيه جمع باشند . 2 - آيه متضمن دستورى براى امروز مسلمانان نيز هست و آن اينكه تنها